సమయోచిత పద్యరత్నము – 108

ఉత్పలమాల: 
తెల్లని వస్త్రముల్ గలిగి, తేజము సర్వము వ్యాప్తి జెందుచున్ 
చల్లని వెన్నెలల్ గురియు చక్కని చంద్రుని కాంతి చాయతో 
నల్లన నాల్గు చేతులు,సుహాసపు శాంతపు మోము వానినే 
యుల్లమునందునన్ నిలిపియుంచుదు విఘ్నములన్ని బోవగన్. 

సమయోచిత పద్యరత్నము – 107

 

ఉత్పలమాల: 
కమ్మని జ్ఞానవంతులుగ గమ్మని దీవెనలందజేసి, మో   
దమ్మును బంచి, మా బ్రతుకు దమ్మున నీడ్చెడు శక్తినిచ్చి, దా
నమ్ముల జేయు బుద్ధి వదనమ్ముల తేజము బెంపుజేసి, న్యా
యమ్ముల వర్తనమ్ము, విజయమ్ముల నీయుమ, విశ్వరూపిణీ!

సమయోచిత పద్య రత్నము - 106

 

ఉత్పలమాల:  
వందనమేను జేతు ఘన వాక్కులు నేర్పిన తెల్గుతల్లికిన్
వందనమేను జేతు సరి బల్కిన తీపిని బంచు భాషకున్  
వందనమేనుజేతు నను పాలన జేసెడి తెల్గునేలకున్
వందనమేనుజేతు విని పద్యము మెచ్చెడి తెల్గువారికిన్.

సమయోచిత పద్య రత్నము - 105

 

ఉత్పలమాల: 
హత్తెరి చూడగానిది బృహత్తర కార్యమె, "చండ్రపాటి" చే 
క్రొత్తగు నొర్వడిన్ దెలిపె, కోరుచు వ్రాసెడు పండితాళికే
హత్తుకుబోయె మానసము నందున సత్యము"మోహనమ్ము"గా
నిత్తరి యర్చనల్ సలిపి రిచ్చట వాణికి నిట్టి సత్క్రియన్.

సమయోచిత పద్య రత్నము - 104

 

ఉత్పలమాల:  
చక్కని సాహితీప్రియుల సంగమ మిచ్చట, తెల్గు నేలపై
మిక్కిలి శ్రద్ధతో కవులు మీరుచు పద్య సు "మాల" లల్లగన్
పెక్కురుజేరి రిచ్చటకు, పేర్మి సుమాలను నూటనెన్మిదిన్ 
వాక్కులమాత దీవెనల బంచగ, బేర్చిరి చూడ రండహో!

సమయోచిత పద్య రత్నము - 103

 

మత్తకోకిల: 
రామదాసుడ! వాయుపుత్రుడ!రక్ష మాకిక నీవెరా
నీమమెంచుచు దల్తుమింకను నిన్ మహా మహిమాన్వితా!
స్వామినిన్నిక గోరి కొల్చిన చండ్రపాటి నివాస! మా
కేమికావలెనన్ననిత్తువు హే!నమో!హనుమాన్!ప్రభో!

సమయోచిత పద్య రత్నము - 102

ఉత్పలమాల: 
పుట్టుచు వాయుదేవునకు, పోవగ లంక జలమ్ముదాటి, యా
గట్టున జూచి భూమిసుత, భగ్గున మండెడు నిప్పుతోకతో
నట్టిటు లంకగాల్చి, కడ కాకస యానము జేసి రామునిన్
గట్టిగ జేరినావు, కన కైవసమైనవి పంచభూతముల్.

సమయోచిత పద్య రత్నము - 101

 

చంపకమాల: 
బలమిక మెండుగానొదవు, బాగుగ వాక్కులు చేరివచ్చుగా!
నిలబడి పోరుసల్పుటకు నిశ్చల దైర్య, మరోగమందుగా!
కొలతకురాని బుద్ధి, యొనగూడును కీర్తి, ధరాతలమ్మునన్
గొలిచిన జాలు నిన్ మదిని, కోరక గోర్కెలు దీరు మారుతీ!

సమయోచిత పద్యరత్నము - 100

ఉత్పలమాల:
కానుర! నేను దేహమును, కద్దుగ మృత్యువదెట్లు వచ్చురా?
కానుర! నేను ప్రాణమును, కల్గవు దప్పిక లాకలెప్పుడున్
కానుర! నేను చిత్తమును, కన్పడ వెన్నడు శోకమోహముల్
కానుర! నేను కర్తనిక, కట్టులు విడ్పులవెట్లు గల్గురా?

సమయోచిత పద్యరత్నము – 99

 

చంపకమాల:
ధనికుల యింటి ద్వారముల దానముగోరగ నిల్చియుండి చే
కొనుమని వ్రాసినాడవిక కొంటెగ గూర్చొని పద్మమందునన్
వినుమిక పద్మవాస!నిను వేడెద పాదములంటి, ఫాలమున్
కనబడనీక జేయుమయ, కాదని మార్చుచు నట్టి వ్రాతలన్.

సమయోచిత పద్యరత్మ్నము – 98

 

మత్తకోకిల:
సన్మతుల్ భువి జేయుచుందురు జన్మకర్మల కల్పనల్
జన్మమెత్తిన వారుబొందగ సద్గతుల్, పలు స్తోత్రముల్
చిన్మయున్ బొగడంగ జేతురు చేరిజూడగ వేల్పుకున్
జన్మలన్నవి రావురా మరి, సత్యమంటవు కర్మలున్.

సమయోచిత పద్యరత్మ్నము - 97

ఉత్పలమాల:
తూరుపు కొండమీద సరి తూగుచు నూయలలూగు స్వామివే!
మీరుచు పశ్చిమంపు గిరి మీదుగ గ్రుంకెడు భాస్కరుండవే!
తీరుగ వెల్గు గుంపులకు తేజము గల్గిన నాథుడీవెగా!
చేరి దినాధిపుండగుచు జీవులగాచెడి నీకు మ్రొక్కెదన్.

సమయోచిత పద్య రత్నము - 96

 

మత్తేభము:
భగవద్గీతను వీడబోకుమెపుడున్ పాఠమ్ముగా నేర్వుమా!
జగతిన్ శ్రీహరి వేయినామములనే సంకీర్తనల్ జేయుమా!
భగవాన్ శ్రీపతి ధ్యానమున్ సలుపుచున్ బాగైన దానమ్ము నిం
తగ నా పేదలకిచ్చి సజ్జనులతో ధర్మమ్ముగా సాగుమా!

సమయోచిత పద్య రత్నము - 95

 

చంపకమాల:
కృతయుగమందు మానవులు కేవల ధ్యానము జేయుచుంటచే
హితమగు యజ్ఞ యాగముల నెంతయు త్రేత నొనర్చుచుంటచే
సతతము దైవమున్ గొలిచి సద్గతి నొందిరి  ద్వాపరంబునన్
మితమదిలేని కీర్తనల మించుచు నీ కలి, ముక్తి వచ్చుగా.

సమయోచిత పద్య రత్నము - 94

 

చంపకమాల:
ధర వరుణుండు పేరుగల ధన్యమునీంద్రుని కొక్క పుత్రుడై
వరగుణ శీలవంతుడును బ్రహ్మమహర్షిగ లోకమందునన్
స్థిరముగ నిల్చి రత్నభర  శైలము మేరువు జేరి నా గుహన్
సరియెవరేని లేరనగ జక్కగ జేసె తపస్సు నయ్యెడన్.

సమయోచిత పద్యరత్నము – 93

 

చంపకమాల:
తలగడ యౌచు శ్రీహరికి తల్పముగా నగుచుండు భక్తితో
నిలకడతోడ శ్రీ విభుని నిత్యనివాసమునౌచు, కూర్చొనన్
జిలుగుల రాజపీఠమయి శ్రీధర పాదుకలౌచు, నిత్యమున్  
మెలకువతో ననంతుడట మెప్పుగ నచ్యుతు సేవజేయుగా.

సమయోచిత పద్యరత్నము – 92

ఉత్పలమాల:

రాజనువాడు మిత్రులను, ప్రక్కన జేరిన తోటి రాజులన్

తా జతజేరి రాజ్యమును దప్పక విస్తరణమ్ము జేయుటల్  

రాజుకొనంగ జేయుచును రాజక శత్రుల మధ్య స్పర్ధలన్

తేజముగల్గి పాలనను తీరుగ జేయుట ధర్మమే సుమా!

సమయోచిత పద్యరత్నము – 91

 

ఉత్పలమాల:

బంగరుకాంతి మేనుగల పావన మూర్తియు యజ్ఞపూరుషుం

డంగుగనుండు రూపమున  యజ్ఞమునందున నుద్భవించెగా

భంగములేని వ్యాపకుడు భాస్కర తేజుడు నాసికంబులన్

హంగుగ శ్వాసవాయువుల నాశ్రుతులందెను శైబ్యకంఠుచే.  

సమయోచిత పద్యరత్నము – 90

 

ఉత్పలమాల:
ధర్మము నాచరించుటకు   ధైర్యము గావలె ధాత్రిలోపలన్
ధర్మము జూడ లాభమెది తానుగనీయదు  ముందునెప్పుడున్
కర్మనుజేయగా విడక  గల్గును శాంతియు నున్నతస్థితుల్  
ధర్మము రక్షజేయుగద  ధర్మమునేమరి రక్షజేయగా.  

సమయోచిత పద్యరత్నము – 89

 

చంపకమాల:

నరకపు ద్వారముల్ గదర నాశము జేసెడు త్రోవలవ్విరా  

పురుషుడు వీనిబారిబడ పోవును యోగ్యత,  పుణ్యవర్తనన్

మరువక కామ లోభముల మైకముజెందక క్రోధమున్ దగన్

నరుడిక వీడగా వలెను  నష్టము  మూడిటి వీడకుండినన్.